Chăm sóc sức khỏe phụ nữ sau sinh

Sinh nở là một công việc nặng nhọc, khiến người phụ nữ phải gắng sức và mất rất nhiều năng lượng. Vì vậy, thời kỳ sau sinh hay còn gọi là thời kỳ hậu sản, người phụ nữ cần phải được chăm sóc tốt để đảm bảo sức khỏe cho cả mẹ và con.

Những điều cần lưu ý

Trong một vài tuần đầu bạn sẽ thấy có chất dịch (gọi là sản dịch) chảy ra từ cửa mình. Sản dịch thường có màu đỏ trong vòng 4 ngày sau sinh. Sau đó sản dịch chuyển sang màu hồng cho đến khoảng ngày thứ 9 sau sinh. Từ khoảng ngày thứ 10 trở đi, sản dịch chuyển sang màu nâu sẫm, sau đó càng ngày càng nhạt màu và ít đi rồi hết hẳn thường sau 2 - 4 tuần sau khi sinh.

Tranh thủ nghỉ ngơi khi bé ngủ để hồi phục sức khỏe.

 Nếu bạn cho con bú hoàn toàn thì thường sẽ có kinh sau tháng thứ 6 hoặc muộn hơn, nhưng nếu bạn không cho con bú hoặc cho con bú không hoàn toàn thì kinh nguyệt sẽ trở lại từ 4 - 6 tuần sau sinh. Vì vậy, bạn nên giữ sạch vùng sinh dục và hậu môn.

Các bà mẹ cũng cần chú ý đến vết khâu tầng sinh môn bằng cách rửa sạch, giữ khô, nếu dùng dung dịch vệ sinh, nên dùng loại có bọt, có thể dùng máy sấy làm khô. Nếu sau 4 ngày sản phụ không thấy giảm đau, nhức thì có thể đã bị dị ứng chỉ khâu, nên đến bác sĩ để được cắt chỉ sớm hoặc xử lý nếu bị nhiễm trùng. Thường sau 1 tuần, vết khâu tầng sinh môn sẽ liền hẳn. Khi còn có sản dịch bạn không nên giao hợp để tránh nhiễm trùng.

Sau sinh, các bà mẹ thường bị mất máu nhiều nên cần được bồi dưỡng, ăn những thực phẩm giàu dinh dưỡng. Bạn không cần phải kiêng khem bất cứ thứ gì nhưng nên ăn những thức dễ tiêu, tránh các gia vị ảnh hưởng đến sữa, hạn chế đồ lạnh, hải sản lạnh trong 6 tuần đầu sau sinh. Để có đủ sữa, ngoài việc tích cực cho con bú, các bà mẹ nên uống đủ 3 lít nước mỗi ngày. Nên chọn các loại canh, món ăn có lợi cho việc sinh sữa theo kinh nghiệm dân gian. Nên tranh thủ ngủ càng nhiều càng tốt khi bé ngủ để phục hồi sức khỏe.

Sau khi sinh vài ngày, bạn có thể đi lại, vận động nhẹ nhàng để máu huyết lưu thông, giúp ăn ngon, ngủ sâu giấc hơn. Tuy nhiên, bạn không nên vận động quá mạnh hay làm nhiều việc nặng nhọc… Nếu sinh bình thường, không phải sinh mổ, khoảng 4 - 6 tuần, bạn nên tập thể dục nhẹ nhàng để cơ thể mau chóng hồi phục.

Đi khám lại từ 7 - 10 ngày sau khi sinh, để chắc chắn rằng bạn và con bạn đã hồi phục sau khi sinh và phát hiện những biến chứng nếu có. Đây cũng là dịp bạn có thể hỏi bác sĩ và nữ hộ sinh bất cứ điều gì bạn còn băn khoăn.

Những dấu hiệu nguy hiểm

Khi thấy một trong những dấu hiệu sau bạn cần phải đến bệnh viện ngay để được thăm khám:

- Ngất hoặc bất tỉnh.

- Ra máu không giảm đi mà ngày càng tăng lên hoặc màu sản dịch chuyển sang đỏ tươi, hoặc có những cục máu đông.

- Sốt.

- Đau bụng dữ dội hoặc đau tăng dần lên.

- Nôn và tiêu chảy.

- Máu hoặc chất dịch chảy ra từ cửa mình có mùi hôi khó chịu.

- Đau, sưng, đỏ và có thể có chảy dịch từ vết khâu (nếu bạn bị cắt khâu tầng sinh môn lúc sinh hoặc phải mổ sinh).

- Có nước tiểu hoặc phân chảy ra từ âm đạo.

- Tiểu buốt.

- Nhợt màu ở lợi và mặt trong mí mắt, móng tay trắng nhợt, mệt mỏi, mạch đập nhanh, thở hổn hển và hoa mắt chóng mặt.

Áp dụng kế hoạch hóa gia đình

Sinh thưa sẽ giúp bạn có đủ thời gian để hồi phục sức khỏe của bản thân mình, đồng thời cũng giúp bạn có những đứa con khỏe mạnh. Một nghiên cứu ở Việt Nam cho thấy, trẻ sinh cách nhau dưới 19 tháng có tỉ lệ tử vong cao gấp 4 lần so với trẻ sinh cách nhau từ 3 - 5 năm.

BS. Ngọc La

Sức khỏe bà bầu – những điều cần lưu ý

Ngay từ khi mang thai, mẹ đã luôn dành cho con những gì tốt đẹp nhất với mong muốn bé luôn khỏe mạnh và thông minh từ trong bụng mẹ. Không những vậy, mẹ tiếp xúc với bé hàng ngày với bao tình yêu thương và gần gũi, vì vậy tình cảm đó của mẹ lại càng thiêng liêng hơn.

Tuy nhiên, có rất nhiều điều mẹ phải lưu ý trong quá trình chăm sóc bản thân cũng như thai nhi, yếu tố này có sự tác động rất quan trọng tới sức khỏe mẹ và bé đấy

Dinh dưỡng với sức khỏe bà bầu

Một chế độ dinh dưỡng đa dạng, cân bằng và hơi nhiều hơn thường lệ là điều cần thiết để có sức khỏe lành mạnh cho cả mẹ lẫn thai nhi.

Bình thường, phụ nữ cần 2200 Calories mỗi ngày nhưng khi có thai thì bà bầu cần thêm 300 Calories mỗi ngày, theo tỷ lệ từ 40-50% chất carbohydrates; 20% chất đạm và 30% chất béo. Các chất dinh dưỡng ăn thêm này là để đáp ứng cho nhu cầu tăng trưởng của thai nhi cũng như các thay đổi ở cơ thể mẹ. Dưới đây là bảng dinh dưỡng cần thiết đối với sức khỏe bà bầu:

Năng lượng và dưỡng chất	Phụ nữ trưởng thành	Phụ nữ mang thai	Phụ nữ cho con bú
Năng lượng (kcal)	2.200 – 2.600	Thêm 400 – 500	Thêm 500 – 700
Protein (g)	70 – 90	Thêm 10 – 18	Thêm 20 – 25
Vitamin A (mg)	500	800	850
Vitamin D (mg)	5	5	5
Vitamin E (TE, mg)	12	12	18
Vitamin C (mg)	70	80	95
Thiamin (mg)	1,1	1,4	1,5
Riboflavin (mg)	1,1	1,4	1,6
Niacin (NE, mg)	14	18	17
Vitamin B6 (mg)	1,3	1,9	2
Folate (mg)	400	600	500
Vitamin B12 (mg)	2,4	2,6	2,8
Canxi (mg)	700	1000	1000
Phospho (mg)	700	700	700
Sắt (mg) (*)	30 – 60	Thêm 15 – 30	Thêm 15 – 30
Kẽm (mg)	3 – 10	5 – 20	5 – 20
Iốt (mg)	150	200	200
Selenium (mg)	26	26 – 30	35 – 40
(*) Sự tăng nhu cầu sắt cho thai kỳ không thể đạt được bằng chế độ ăn hoặc từ dự trữ của cơ thể nên phải bổ sung 30 – 60mg sắt mỗi ngày.

- Cần kiêng những thứ quá béo, quá ngọt hoặc các đồ sống, lạnh, cay, chua vì những thức ăn này dễ làm hại đến tỳ vị, ảnh hưởng không tốt đến thai nhi. Tránh các thực phẩm có cafein, rượu, nicotin và các loại ma tuý. “Đối với phụ nữ mang thai, điều đáng kiêng kỵ nhất là ăn uống quá no nê. Phải ăn nhạt, tránh những thứ quá nóng hoặc quá lạnh, giữ cho khí huyết thanh khiết, dịu êm. Như vậy, thai sẽ yên ổn, con sinh ra sẽ khoẻ mạnh”.

Những lưu ý với sức khỏe bà bầu

Khám kiểm tra sức khỏe định kỳ

- Hãy khám sức khỏe định kỳ và hỏi ý kiến bác sĩ cẩn thận trước khi dùng bất cứ loại thuốc gì kể cả các loại vitamin và cần đặc biệt lưu ý khi sử dụng thuốc trong quá trình mang bầu.

- Thực hiện các xét nghiệm để giúp phát hiện những nguy cơ đối với sức khỏe của mẹ (đặc biệt nên xét nghiệm trước khi dự định mang bầu). Khi có yêu cầu về tiêm phòng cần phải tham khảo chặt chẽ ý kiến của bác sĩ.

- Tham gia chương trình sàng lọc trước khi sinh để giúp tầm soát dị tật thai nhi.

- Kiểm soát cân nặng chặt chẽ: Trong 3 tháng đầu thời kỳ mang thai, không nên tăng cân quá từ 1-1,4 kg. Từ tháng thứ 4, mỗi tuần có thể tăng 0,350 kg. Tổng số cân tăng từ 10 kg tới 12,2 kg là vừa

Tập thể dục hàng ngày

Dù đã mang thai, việc luyện tập thân thể vẫn có ích và giúp cho người phụ nữ khỏi các chứng nhức, mỏi người và nhiều chứng khác nữa. Những môn tập như yoga, bơi, đi bộ hoặc vận động chậm đều tốt. Nếu bạn chưa từng luyện tập bao giờ thì nên hỏi qua bác sĩ chăm sóc mình nên tập thế nào cho vừa sức và hợp với người có thai như:

• Chỉ nên tập sau bữa ăn 2 giờ.
• Trước khi tập, uống 1-2 ly nước.
• Không tập những bài tập có động tác nhảy, vận mình hoặc cử động nhanh.
• Tập sao để giữ nhịp tim dưới 140 đập/phút.
• Không bị kích động vì luyện tập.
• Sau tháng thứ 4, tránh các bài tập có động tác nằm ngửa.
• Sau khi tập quá 2 giờ mà vẫn thấy mình mỏi mệt, nên tới thăm bác sĩ.

Thực hành các bài tập thư giãn cơ thể và thần kinh để tránh stress. (Nhiều bác sĩ nghĩ rằng hiện tượng stress do cảm xúc làm máu không tới đều và không cung cấp đủ cho dạ con và thai nhi. Bởi vậy, cái thai bị thiếu oxy và chất dinh dưỡng).

Giữ cho tâm trí thoải mái

Y học cổ truyển cho rằng thai nhi sống bằng khí của người mẹ; hai mẹ con hô hấp tương thông, vui buồn tương ứng. Nếu người mẹ có tâm trạng không tốt, khí không thuận hoà, thai nhi sẽ bị bệnh tật. “Phải tránh nóng nảy, tức giận. Sau khi thụ thai, nhất thiết không nên có hành vi mắng chửi, đánh đập; vì khí mà điều hoà thì thai bình an, khí rối ren thì thai bệnh tật”.

Phụ nữ mang thai phải chủ động tự điều hoà tâm trạng, giữ cho mình luôn thanh thản, lạc quan, không quá buồn rầu chán nản, cũng không quá phấn chấn hay sợ hãi. Gia đình phải tạo cho họ môi trường sống thuận lợi, êm ấm và vui tươi.

Và những lưu ý khác

- Nếu nhà nuôi mèo, phải chú ý không để mèo ỉa bừa bãi. Phân mèo có thể gây một loại bệnh có tên là toxoppalsmosis. Người mang thai nhiễm bệnh này có thể sinh con thiếu tháng và đứa trẻ dễ bị tổn thương ở não, mắt và các bộ phận khác.

- Nên tránh những nguồn bệnh nguy hiểm cho thai nhi, đặc biệt là những bệnh dễ bị lây nhiễm tại những nơi đông người (công sở, chợ, siêu thị…) nhất là những thời điểm có dịch.

- Sự giúp đỡ của ông xã là rất cần thiết, nhất là việc nhà và những việc đòi hỏi sức lực.

- Hãy xin nghỉ làm nếu nhận thấy có những bất ổn đối với cơ thể và thai nhi.

- Nên đăng ký theo học lớp chỉ dẫn về vấn đề sinh đẻ.

8 lưu ý trước khi mang thai

Cuộc sống càng hiện đại càng tiềm ẩn những yếu tố ảnh hưởng đến khả năng thụ thai của các chị em. Bài trừ được các yếu tố sau đây sẽ giúp cho việc trở thành bố mẹ đơn giản hơn.

  

Phụ nữ quá gầy

Nghiên cứu tại Mỹ chứng minh, cơ thể phụ nữ cần phải có chất béo nhất định mới có thể duy trì được trao đổi sinh lý bình thường. Nếu chất béo quá ít dễ gây ra tắc kinh.

Cũng tương tự, chất béo nhiều hay ít cũng đều ảnh hưởng đến khả năng sinh dục của nam giới. Nam giới nhẹ cân, mô mỡ quá ít thì khả năng sinh dục sẽ bị giảm. Nếu thể trọng cứ liên tục giảm nhẹ sẽ làm cho dịch tiền liệt tuyến suy giảm, từ đó làm cho hoạt lực của tinh binh chịu ảnh hưởng.

Biện pháp khắc phục: Cần chú ý thể trọng, cân bằng, hài hòa  ăn uống và vận động thích hợp, làm cho thể  trọng luôn được duy trì ở trong phạm vi bình thường, tránh để cho trọng lượng cơ thể thấp hơn chuẩn quá 7kg.

Tuổi của nam giới quá lớn

Nghiên cứu tại Mỹ cho thấy nam giới qua tuổi 40 mới có con thì nguy cơ sinh con dị tật cao gấp 20 lần so với nam giới có con trước tuổi 40.

Biện pháp khắc phục: Nước ngoài nghiên cứu chứng minh, những trẻ em mạnh khỏe, xuất sắc thường có mối liên quan mật thiết với việc kết hợp tuổi tác và tuổi tác của bố mẹ khi sinh. Bố ở tuổi 30, mẹ ở tuổi từ 24-28 thì có khả năng sinh ra những đứa con thông minh và mạnh khỏe là rất lớn.

Đang mắc phụ khoa

Viêm âm đạo là bệnh phụ khoa thường gặp ở nữ  giới. Không ít phụ nữ khi chưa chữa khỏi bệnh đã mang bầu. Tuy nhiên, nếu mang bầu lúc đang bị viêm nhiễm phần phụ sẽ có thể khiến thai nhi bị dị tật, nhiễm trùng ối, nhau thai bong non….

Biện pháp khắc phục: Chữa trị tích cực và khi bệnh khỏi hẳn mới thụ thai.

Làm việc ở trong môi trường không có lợi cho sinh nở

Làm việc dưới đường dây cao áp, trạm biến thế, trạm phát sóng điện thoại, trạm rada, tháp phát xạ điện từ, phòng thí nghiệm nghiên cứu chất độc và người tiếp xúc với chì, thủy ngân, mangan, thuốc tan hữu cơ, hợp chất phân tử cao… hoặc sử dụng các máy thăm dò điện tử, thiết bị y tế, thiết bị tự động hóa văn phòng… đều có nguy cơ bị tổn thương tinh trùng và trứng.

Biện pháp khắc phục: Những người này nên tránh xa môi trường làm việc 6 tháng trước khi quyết định thụ thai.

Táo bón mãn tính

Rất nhiều chị em văn phòng ngồi là chính, ít vận động… khiến nhu động ruột kém hoạt động. Tinh thần căng thẳng, không chú  ý ăn uống và uống ít nước… cũng gây táo bón.

Táo bón lâu ngày có thể gây viêm buồng trứng do vi khuẩn lưu cữu lâu trong ruột xâm nhập qua các mao mạch.

Biện pháp khắc phục: Ngoài việc hàng ngày chú  ý uống nhiều nước vân động nhiều, ăn nhiều chất xơ và hoa quả rau xanh ra, chị em nên thường xuyên ăn các thực phẩm thông ruột nhuận tràng như quả óc chó, sữa chua, mơ khô vv để giúp cải thiện táo bón mãn tính.

Chọn mùa mang thai không thích hợp

 

Thời kỳ đầu mang thai chính là giai đoạn thần kinh của thai nhi phát triển và hình thành. Nếu thụ thai trong mùa đông quá lạnh, mùa hè quá nóng hoặc đầu xuân đều không có lợi cho não của thai nhi phát triển. 

Biện pháp khắc phục: Đầu thu tiết trời ấm áp, lúc này thụ thai sẽ làm cho phôi thai phát triển rất tốt, tránh được quãng thời gian mà vi-rut, vi khuẩn dễ gây bệnh như mùa hè và mùa đông. Thời ký phát triển của tế bào não, phôi thai cũng ở trong thời gian dinh dưỡng đầy đủ, mang thai vào thời gian này cũng có lợi cho chức năng hệ thống thần kinh của thai nhi điều tiết hài hòa.

Vừa sinh con bị dị tật lại lập tức mang thai

Có một số phụ  nữ sinh con lần trước bị dị tật hoặc sẩy thai nhiều lần, nhưng họ vẫn kiên trì tiếp tục sinh con. Nếu nguyên nhân gây ra con bị dị tật vẫn tồn tại, ví dụ như tuổi sinh nở quá lớn, viêm nhiễm vi khuẩn, nhiễm sắc thể dị thường, gia đình có tiền sử và ở trong môi trường có hại vv… thì khả năng người con tiếp theo bị dị tật vẫn là rất lớn.

Biện pháp khắc phục: Trước khi mang thai nhất định phải đi đến bác sỹ di truyền học tìm hiểu kỹ để tránh không phải sinh ra một đứa trẻ không bình thường.

Mang thai trong thời kỳ sinh lý thấp

Thể lực và trí lực thay đổi theo nhịp sinh học. Khi ở trong trạng thái cao trào, thể lực của con người dồi dào, tâm trạng ổn định, vui vẻ, tư duy nhanh nhẹn, trí nhớ tốt, phản ứng nhanh nhạy, giàu sức sáng tạo và sức đề kháng rất mạnh. Lúc này mang thai sẽ sinh ra những đứa trẻ khỏe mạnh, trí lực tốt. Khi ở “đáy” của nhịp sinh học, cơ thể dễ mệt mỏi, tâm trạng không ổn định, làm việc hiệu suất thấp, khó tập trung, hay quên và khả năng phán đoán thấp thì có nguy cơ sinh ra đứa trẻ thể chất yếu, trí lực không hoàn thiện.

Biện pháp khắc phục: Thời kỳ chuẩn bị mang thai, vợ chồng nên chọn quãng thời gian mà cả hai vợ chồng đều ở trong trạng thái nhịp sinh lý tốt nhất, cần tránh quãng thời gian có nhịp sinh lý thấp.

Dương Hằng

Theo xinhuanet

Chăm sóc răng miệng khi mang thai

Thời kỳ thai nghén là khoảng thời gian phụ nữ dễ bị mắc bệnh nhất. Tuy nhiên, đa số các bà bầu đều có xu hướng phớt lờ sức khỏe răng miệng bởi họ không nhận thức được tầm quan trọng của chúng đối với sức khỏe và sự sinh nở sau này.

  

Phụ nữ nên chăm sóc đặc biệt tới răng miệng

Có một mối liên hệ giữa sức khỏe răng miệng của phụ nữ mang thai và thai nhi. Sự thực, các bà bầu mắc bệnh nha chu (bệnh ở vùng bao quanh răng) có thể có nguy cơ sinh non cao gấp 7 lần.

BS Gopalakrishnan cho biết: “Viêm lợi (sự viêm nhiễm của các mô quanh răng) trong suốt thời kỳ thai kỳ là một căn bệnh về răng miệng phổ biến thường ảnh hưởng đến phụ nữ mang thai. Chảy máu, sưng phồng, tấy đỏ, đau lợi hoặc thậm chí là hơi thở có mùi chỉ là một số ít triệu chứng của bệnh viêm lợi thời kỳ thai nghén. Trong thực tế, 80% các bà bầu than phiền bị mắc bệnh răng miệng. Thêm vào đó, khi không chữa trị, những triệu chứng sẽ ngày một nặng thêm.

Ông cho biết thêm: “Bệnh răng miệng có tác động tiêu cực lên răng và lợi của em bé. Nên tránh để xảy ra tình trạng này và tất cả các vấn đề về răng miệng nên được chữa trị kịp thời để tránh trẻ mắc bệnh”.

Khám răng định kỳ là rất quan trọng với các bà bầu. Ngoài ra, cũng thật cần thiết để khám răng trước và sau khi có thai. BS Radhika Raman cho hay: “Đầu tiên, bà bầu nên đánh răng với bàn chải lông mềm. Sau đó, nên súc miệng qua với nước súc miệng diệt khuẩn. Tuy nhiên, vẫn nên tham khảo ý kiến bác sỹ trước khi sử dụng một loại sản phẩm chăm sóc răng miệng nào đó.

    

Với việc vệ sinh răng miệng hợp lý, chế độ dinh dưỡng giàu chất xơ, vitamin và khoáng chất phụ nữ có thai có thể đảm bảo một sức khỏe tốt trong suốt giai đoạn “bầu bí”.   

Chăm sóc răng miệng

1. Hàng ngày nên chải răng ít nhất từ 3-4 phút.     

2. Chải răng một góc 45 độ dọc theo lợi. Nhẹ nhàng chải bề mặt ngoài của răng với chuyển động rung qua lại. Đối với phần trong của răng nên cọ kỹ để có thể làm sạch chúng.     

3. Làm sạch kẽ răng định kỳ.

4. Duy trì chế độ ăn uống khỏe mạnh và thường xuyên bổ sung vitamin C.

5. Hạn chế các loại thức ăn chứa nhiều đường.

Nguyễn Nhung

Theo timeofindia